درس پژوهي درس پژوهي .

درس پژوهي

فرايند اصلاح درس پژوهي

گام اول : جمع آوري و بازبيني داده ها

گروه روند كار و دستاوردهاي چرخه درسي پژوهي را جمع آوري مي كند. مدارك و موارد زير براي استفاده در مرحله اصلاح مفيد هستند:

يادداشت هاي مشاهده

يادداشت هاي مباحثات و مشاهدات اعضاي گروه و شركت كنندگان

دفتر ثبت رخدادهاي اعضاي گروه و ناظران

كار دانش آموزان

عكس هاي تخته سياه ( چارچوب مناسب استفاده از تخته سياه را در پيوست 2 ببينيد )

فيلم تدريس ( در صورت موجود بودن )

در ابتداي جلسه بازبيني بايد داده ها را مرور كنيد، بدين ترتيب كه هر عضو گروه داده هاي جمع آوري شده را مرور كند، داده ها مرتب شود و هر عضو مسئول مرور يك بخش مجزا شود و گزارش يافته ها را به گروه ارائه دهد.

گام دوم: تحليل داده ها

وقتي اعضاي گروه، داده ها را مرور مي كنند، به دنبال شواهدي مبني بر يادگيري دانش آموز و تعيين اهداف برآورده شده يا نشده هستند.اگر اعضاي گروه، دفتر ثبت رخدادها را كامل كنندگروه به طرف مرحله دوم قدم مي گذارد.

گام سوم : شناسايي تغييرات مورد نياز

بعد از تحليل داده ها، گروه درباره ي چگونگي تنظيم مجدد ساختار درس و اثر بخش تر شدن آن بحث مي كند. وقتي فهرست موضوعات براي بررسي، كامل است و الويت ها تعيين مي شوند، گروه مي تواند تغييرات برنامه درسي را تعيين كند. ( اگر زمان محدودي براي اصلاح وجود دارد، گروه بايد فهرستي را در اولويت قرار دهد كه مهمترين تغييرات در آن صورت گرفته است .)

گام چهارم : اصلاح طرح درس

بعد از شناسايي تغييرات، نوبت به اصلاح برنامه درسي است. يكي از معلمان مسئول تغييرات و توزيع برنامه اصلاح شده براي بقيه اعضاي گروه است.

داشتن يك كپي از برنامه اصلي براي بررسي گزارش ضروري مي باشد. ( بهتر است تغييرات برنامه جديد را با برجسته كردن خانه ها و رسم الخط هاي مختلف مشخص كنيم. ) در صورت امكان، گروه بايد درباره ي برنامه درسي و تعيين تغييرات لازم بحث كند، اگر زمان كافي براي تبادل تفسيرها به صورت حضوري نيست، اين كار به صورت الكترونيكي انجام شود.

جلسه قبل از مشاهده

اگر ميهمانان دعوت شده، ناظر مجدد درس هستند، گروه درس پژوهي، يك جلسه قبل از مشاهده برگزار مي كند. گروه، مفاهيم واقعي مطرح شده در درس و آنچه را كه از دانش آموزان انتظار دارد، شرح مي دهد. موقع معرفي درس اصلاح شده، آنها شواهد جمع آوري شده در طول اولين تدريس را خلاصه مي كنند و تغييرات صورت گرفته براي بررسي شواهد را توضيح مي دهد.

تدريس درس اصلاح شده

درس دوباره به گروه متفاوتي از دانش آموزان تدريس مي شود.تدريس دوم را ممكن است همان معلم قبلي انجام دهد ويا اينكه معلم ديگري اين كار را برعهده بگيرد.معمولا همه معلمان مدرسه براي مشاهده درس اصلاح شده دعوت مي شوند.

ارزيابي تدريس

جلسه گزارش دهي درس اصلاح شده همان شكل اوليه را دنبال مي كند.

شوراي معلمان مدرسه همگي در جلسه گزارش دهي تدريس دوم شركت خواهند كرد واين كار مي تواند مطالب كلي تري را در حوزه آموزش ويادگيري پوشش دهد.

حركت به مرحله بعدي

بعد از تدريس مجدد و گزارش درس اصلاح شده، گروه تصميم مي گيرد درس پژوهي را كامل كند. يك روش مرور بيشتر طرح درس است. يك روش ديگر احاطه بر شواهد و تدريس مجدد و مرور گزارش درس پژوهي است.

(درس پژوهي بعد از دو بار تدريس تمام مي شود حتي اگر كامل نباشد و از حركت رو به جلو و پيشروي گروه جلوگيري نمي كند، در عوض معلمان مي توانند بر آنچه كه فراگرفته اند، و سئوالات و ايده هاي جديد براي اطلاع از درس پژوهي بعدي و چرخه هاي درس پژوهي آينده تمركز و بازتاب داشته باشند.)

به اشتراك گذاشتن نتايج

معلمان درسهايي راكه از طريق اين فرآيند بهبود بخشيده اند به اشتراك مي گذارند و بانكي از تدريس هايي راكه با استادي ساخته وپرداخته شده اند تشكيل مي دهند تا از آنها برداشت واستفاده شود. آنها اغلب گزارشي درباره پژوهش خود منتشر مي كنند كه شامل تفكرات معلمان وخلاصه اي از بحث هاي گروه مي باشد.

مراحل گزارش نويسي درس پژوهي

1- جمع آوري برون داده ها : اسناد و دستاوردها را در يك رايانه يا  پوشه جمع آوري كنيد . سوالات راهنما :

- چه دستاوردهايي در فرايند درس پژوهي داريم ؟

- آيا موارد روشن مي باشند و يا اينكه نياز به شرح اندكي از هدف و مقصود آنها وجود دارد ؟

2- تهيه يك چارچوب : در اين گام از مجموعه برون داده ها يك مقدمه و نتيجه گيري ايجادمي كنيم . اين كار باعث مي شود چارچوبي فراهم شود تا قطعات در جاي خود قرار گيرند .

سوالات راهنما :

- ما چگونه مي توانيم كارمان را شرح دهيم ؟

- چه اهدافي راهنما براي ايجاد طرح درس مي باشند ؟

- چه كاري انجام دهيم تا ديگران طرح درس را درك كنند ؟

- چگونه مي توانيم كار خود را در فرايند درس پژوهي بعدي بهبود بخشيم ؟

3- توصيف و بازخورد : اين قسمت دستاوردها را توصيف نموده و اصول مهم يادگيري هر ابزار را مختصر سازي مي كند . سوالات راهنما :

- ما چگونه مي توانيم گزارشي ارائه نماييم كه هر دستاوردي را شرح دهد ؟

- براي ايجاد يك گزارش مجزا به چه اطلاعات مكملي نياز داريم ؟

- بهترين ابزارها  براي فرايند درس پژوهي و حرفه ما چه مي باشند ؟

:



برچسب: درس پژوهي، فرآيند اصلاح، چرخه درسي، دانش آموزان، شركت كنندگان،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۵ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۰۵:۰۳:۱۸ توسط:امين صالح موضوع:

دستورالعمل هاي مربوط به بحث در جلسه گزارش گيري درس پژوهي

1. اظهار نظرها را شفاف و متمركز نگه داريد .

اظهار نظرها را بر محور تفكر و يادگيري دانش آموزان و محتواي درس متمركز نگه داريد و نه بر محوريت سبك تدريس

وقتي در باره درس اظهار نظر مي كنيد همواره هدف درس و معيارهاي ارائه شده توسط تيم نويسندگان را در اختيار داشته باشيد

مبناي بحث را روي يادداشتهاي فردي از مشاهدات قرار دهيد و نظرات را با ميزان واقعي بودن آنها و وجود شواهد روشن بسنجيد .

2. فضاي محترمانه برقرار و حفظ كنيد .

نظرات را با تعيين جنبه هاي مثبت درس آغاز كنيد .

مطمئن شويد معلمي كه درس را تدريس كرده دچار اين احساس نشود كه مورد انتقادهاي شخصي قرار گرفته است .

روي موفقيت يا شكست درس و يا روي روش تدريس تمركز نكنيد .

مشاهدات كليدي و مرتبط را گزينش كنيد و از فهرست هاي كلي و بررسي نشده خودداري كنيد .

يك شنونده منفعل نباشيد ، سعي كنيد كه در گزارش گيري شركت كنيد ، با اين حال لازم نيست آنچه را كه قبلا گفته شده تكرار كنيد .

يك دستور كار معمول :

اظهار نظرهاي معلم در مورد كلاس درس

اظهار نظرهاي اعضاي گروه درس پژوهي مبتني بر مدارك و شواهد

اظهار نظر ميهمانان مدعو و مطلعين ديگر مبتني بر مدارك و شواهد

مصاحبه گر ، داده هاي مصاحبه با دانش آموزان را در ميان مي گذارد.(اختياري)

جمع بندي گزارش گيري توسط مفسير نهايي

اظهار نظرهاي معلم در مورد كلاس درس : معلم به اختيار برداشت هاي خود را از درس مطرح و هر گونه چالشي كه با آنها برخورد داشته را تشريح مي كند.

اظهار نظرهاي اعضاي گروه درس پژوهي مبتني بر مدارك و شواهد : اين طرح درس تحت مالكيت جمعي گروه است و هر شخص يك دو اظهار نظر تمركز يافته بر اساس شواهد بيان مي دارد.

اظهار نظر ميهمانان مدعو و مطلعين ديگر مبتني بر مدارك و شواهد : اين افراد نبايستي به حالت تند و تهاجمي راه حل هايي را تجويز كرده يا بكوشند تا درس مزبور را درست كنند. داده هاي اين افراد كمك شاياني به گروه درس پژوهي مي كند.

جمع آوري گزارش گيري توسط مفسر نهايي : براي پايان دادن به گزارش گيري مدير جلسه مفسر نهايي را فراخوانده و ايشان كسي است كه تفكرات خود را اضافه كرده و بحث را جمع بندي مي كند. وي هم چنين :

ارائه ي هر گونه پرسش يا بينش جديد كه قبلاً حين گزاش گيري مطرح نشده بود ؛

خلاصه سازي ايده ها و پرسش هاي كليدي از گزارش گيري بعمل آمده؛

برجسته سازي زمينه و موضوعاتي كه گروه مي تواند به تجديد نظر در آنها بپردازد ؛

تشكر و قدرداني؛

اصلاح تدريس

گروه پژوهشي بر اساس مشكلات شناسايي شدهدر ارائه اول تغييراتي در تدريس ايجاد مي كند. اين تغييرات معمولا بر اساس دشواريهاي يادگيري دانش آموزان كه گروه در جريان مشاهداتشان متوجه آن شده اند انجام مي شود. گروه ممكن است چندين بار براي بهسازي طرح درس و آماده شدن براي تدريس دوم جلسه تشكيل دهد.




برچسب: درس پژوهي، دستورالعمل، گزارش گيري، دانش آموزان، تفكر و يادگيري،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۵ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۰۴:۴۷:۴۷ توسط:امين صالح موضوع:

ارزيابي تدريس و درس پژوهي

بعد از يك فرصت تنفس ، معلمان نشستي را براي بحث در باره درس و مشاهداتشان برگزار مي كنند .

 معلمي كه تدريس را انجام داده اول صحبت مي كند و خلاصه اي را در باره اينكه درس چطور پيش رفته و مشكلاتي كه تشخيص داده ارائه مي كند . سپس ديگر معلمان حاضر در تيم درس پژوهي مشاهدات و نظرات خود را مطرح مي كنند و در ادامه اگر مشاهده گران ديگري هم وجود داشته باشند ، يافته هاي خود را مطرح خواهند كرد .

 اغلب يك مشاور بيروني همراه با گروه درس پژوهي كار مي كند كه او به عنوان آخرين نفر در جلسه گزارش گيري صحبت خواهد كرد .

باز انديشي و ارزيابي تدريس

گزارش گيري و ارزيابي تدريس در همان كلاس درس كه مشاهده صورت گرفته ، انجام مي پذيرد.

بازانديشي و ارزيابي  انفرادي : اين كار به همه امكان مي دهد تا هر فكري را كه هنوز ثبت نكرده اند گردآوري كرده و يادداشت هاي خودشان را مرور نمايند.

باز انديشي و ارزيابي گروهي : مدير جلسه بعد از خوشامد گويي و خسته نباشيد گفتن ، دستورات جلسه و اهداف گروه را روي تخته كلاس نوشته و از همه مي خواهد كه اظهارنظرشان بر مبناي مشاهداتشان باشد.

نقش هاي كليدي در گزارش گيري

1. مسئوليت هاي مدير جلسه

گزارش گيري را با معرفي تيم واشاره ي خلاصه اي به چارچوب بحث شروع كنيد.

گزارش گيري را متمركز نگه داريد وضمن پرهيزاز حاشيه ، حساب وقت را هم داشته باشيد.

اطمينان حاصل كنيد كه مكالمه تنها در اختياريك يا دو مشاهده گر قرار نگيرد.

به  همه ي  كساني كه مي خواهند اظهار نظر كنند اجازه دهيد تازماني را براي صحبت داشته باشند.

حداقل ده دقيقه زمان در پايان براي مفسر نهايي اختصاص دهيد.

از ارائه نظرات اصلاحي روي نظرات ديگران پرهيز كنيد .

2. مسئوليت هاي نگارنده

از گزارش گيري يادداشت برداري كنيد .

خلاصه مكتوبي از جلسه گزارش گيري براي گزارش نهايي درس پژوهي تهيه كنيد .

همراه ديگر مواد درس پژوهي ( طرح درس ، فيلم ، كاربرگها و ... ) چكيده را هم در پرونده بايگاني قرار دهيد .

3. مسئوليتهاي مفسر نهايي

نتيجه گزارش گيري را ادغام نموده و در حدود ده دقيقه يك تفسير نهايي ارائه كنيد .

يافته ها و نظرات مربوط به مشاهدات گذشته و تجربيات اخير و پژوهش فعلي را در اختيار جمع قرار دهيد .


برچسب: درس پژوهي، مسئوليت، يادگيري، دانش آموزان، تدريس،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۵ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۰۴:۳۰:۲۲ توسط:امين صالح موضوع:

وظايف مشاهده گران در جريان درس پژوهي

الف-  جو طبيعي كلاس درس را رعايت كنند

1.گفتگوهاي جانبي را در جريان درس به حد اقل برسانيد.

2. در جريان تمام درس در كلاس باقي بمانيد تا چگونگي شروع ، ادامه وپايان درس را به طور كامل دريابيد.

3. جلوي ديد دانش آموز را نسبت به تخته سياه نگيريد؛ جلوي ديد دوربين فيلمبرداري را نگيريد.

4. وقتي دانش آموزان مشغول كار انفرادي يا گروهي هستند ؛ مي توانيد آزادانه در كلاس گردش كنيد ؛ اما در جريان بحث كل كلاس به كنار يا انتهاي كلاس برويد.

5. تعامل با دانش آموزرا به حداقل برسانيد. از تدريس يا كمك رساني به بچه ها خودداري كنيد. در مواقع بخصوص تعامل مجاز است به شرطي كه با ملاحظه وبا هدف اطلاع از جريان تفكر دانش آموز انجام شود.

ب – در نقش يك پژوهشگر ظاهر شويد.

1. هدف درس را به خاطر بسپاريد.

2. از طرح درس ، نقشه چيدمان وكار برگ ها براي ثبت داده هايتان استفاده كنيد.

3. بررسي كنيد كه دانش آموزان چگونه همكاري مي كنند.

4. از واكنش ها وپاسخ هاي دانش آموزان به صورت انفرادي وبا ذكر نام يادداشت برداري كنيد.

5. به اختصار بيان كنيد كه تك تك دانش آموزان چگونه از خلال فعاليت ها وبحث ها شناخت وفهم خود را شكل مي دهند.

6. راه حل هاي مختلفي را كه تك تك  دانش آموزان براي حل مسائل استفاده مي كنند به انضمام راه حل هاي اشتباه را مستند سازي كنيد.

7. تعامل معلم – دانش آموز را مورد بررسي قرار دهيد ؛ مثلا آيا معلم تلاش مي كند كه به همه دانش آموزان سركشي كند.

8. نوع گفتار وفعاليت دانش آموز را مستند سازي كنيد

پ – هنگام مشاهده كردن اين سوالات را مد نظر قرار دهيد.

1. آيا هدف واضح بود ؟ آيا فعاليت هابه طور مؤثر موجب دست يابي به هدف شد؟

2. آيا ادامه ي درس انسجام وپيوستگي منطقي را با مقدمه ي درس داشت وبه يادگيري مفهوم توسط دانش آموزان كمك مي كرد.

3.آيا سوالات ومواد آموزشي براي دست يابي به هدف درس مفيد بود؟

4. آيا بحث هاي كلاسي به ارتقاي فهم دانش آموزان كمك كرد؟

5. آيا محتوي درس متناسب با فهم ودرك دانش آموزان بود؟

6. آيا دانش آموزان از دانش قبلي خود براي فهم محتوي درس استفاده كردند؟

7.آيا سؤالات معلم تفكردانش آموزان را درگير وتسهيل كرد؟

8. آيا به نظرات دانش آموزان بها داده شده و نظرات آنان در درس شركت داده شده است ؟ آيا در جمع بندي درس اشاره اي به نظرات وحدسيات دانش آموز شده است؟

9. آيا جمع بندي درس در راستاي هدف درس بود؟

10. معلم چگونه مي توانست آموخته هاي دانش آموز از جريان درس راتقويت كند؟



برچسب: درس پژوهي، وظايف مشاهده گران، جو كلاس، دانش آموزان، تدريس،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۴ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۱۱:۳۰:۲۷ توسط:امين صالح موضوع:

شيوه هاي گردآوي اطلاعات براي مشاهده درس پژوهي

يادداشت برداري كردن در طول كل تدريس درس.

يادداشت برداري از پاسخ هاي فرد فرد دانش آموزان با استفاده از نامشان اگر كه امكان داشت و يا با بكاربردن محل نيمكت شان.

ثبت تعاملات بين معلم و دانش آموزان و دانش آموزان با همديگر.

ثبت اينكه دانش آموزان چطور كارشان را آغاز مي كنند و به سرانجام مي رسانند.

مستند كردن درك نادرست رايجي كه دانش آموزان دارند و اينكه چطور و چه وقت درك شان تغيير مي كند.

نشان دادن اينكه چطور فردفرد دانش آموزان درك شان را از طريق فعاليت ها و بحث ها مي سازند.

 ثبت اينكه راه حل هاي متنوعي توسط تك تك دانش آموزان استفاده مي شود تا مشكلات را حل كنند.

ناظران بايد امتناع كنند از:

- گفتگوهاي حاشيه اي

- ارزيابي معلم

- به عنوان مربي يا همه چيزدان حرفه اي عمل كردن.

- خدمت كردن به عنوان كمك معلم.

علاوه بر اين ها، گروه بايد ناظران را با توجه به حوزه اي كه مي خواهند در آن مستندات جمع آوري كنند ترغيب به مطرح كردن سؤال خاص كند.

به عنوان مثال: چطور دانش آموزان به يك سؤال مطرح شده توسط معلم عكس العمل نشان خواهند داد؟

طراحي سؤال خوب ناظران را متمركز بر درس و درگير در درس مي كند .ناظران بايد نقش يك محقق را بگيرند و از اهداف درس استفاده كنندتا اطلاعات را گردآوري كنند.

دستورالعمل هايي براي انجام مشاهدات وگزارش گيري از درس

ارائه نمونه طراحي درس  قبل از جلسه تدريس به مشاهده گران

مأموريت مشاهده گران مثل يك دستيار معلم نيست بلكه شبيه پژوهشگراني است كه جنبه هاي خاصي از درس را بررسي مي كنند. به عنوان مثال يك پژوهشگرمشاهده گر ، بايد تلاش كند درس را از يك زاويه ي واقع بينانه نگاه كند ، يعني بدون داوري وفارغ از باورهاي شخصي در باره ي ياددهي ويادگيري ، تنها آن چه را كه در جريان درس واقع مي شود مشاهده وعيناً گزارش كند.مشاهده گران به هيچ وجه غير فعال وتماشاچي صرف نيستند ؛ آنان بايد سير يادگيري دانش آموزان را از نزديك مشاهده ودريافت هاي آنان را با ذكر جزئيات ثبت نمايند. اين داده ها خوراك لازم براي بحث پر بار تر در جريان جلسه ي گزارش گيري را فراهم مي آورد. هدف مشاهده گران ، تعميق فهم شركت كنندگان از محتوي درس ويادگيري وتفكر دانش آموزان است. با مشاهده ي درس هر فرد مي تواند روي معلمي خود وديد گاه هايش باز انديشي وتفكر كند.


برچسب: درس پژوهي، گردآوري اطلاعات، دستيار معلم، دانش آموزان، پژوهشگران،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۴ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۱۱:۱۸:۴۲ توسط:امين صالح موضوع:

شرح مسئوليت ها ي گروه درس پژوهي قبل از تدريس

 1. مشاهده گراني از بيرون دعوت كنيد .

- از معلمان ومديران ديگري كه خارج از كادر مدرسه ي شما هستند وحد اقل از يك كارشناس خبره كه مسلط به فرآيند درس پژوهي وجريان ياددهي ويادگيري است دعوت به عمل آوريد.تعداد مشاهده گران به اين بستگي دارد كه گروه چه قدر با فرايند درس پژوهي راحت باشد.

- از كارشناس خبره بخواهيد كه مفسر وتحليل گر نهايي باشد.

2. وظايف خاصي را براي اعضاي تيم تعيين كنيد .

- براي جلسات يك مسئول جلسه ويك نگارنده تعيين كنيد.

- اعضايي را براي مشاهده وثبت واكنش هاي خاص دانش آموزان در جريان درس تعيين كنيد.( ناظر)

- يك نفر را مسئول فيلم برداري كنيد .هر چند كه اين كار براي نگهداري سوابق اهميت دارد ؛ اما ضبط فيلم جايگزيني براي مشاهده ي زنده نيست. 

3. مواد لازم براي مشاهده گران را آماده كنيد ؛ شامل :

 - طرح درس شامل : هدف درس ، جايگاه درس در يك فصل ، جايگاه درس در طول برنامه ي درسي مربوط به همه ي پايه ها ، واكنش هاي احتمالي دانش آموزان وتوالي رويداد هاي درس

-  كپي هايي از كار برگ هاي دانش آموز

 - نقشه ي چيدمان صندلي هاي كلاس كه شامل نام دانش آموزان وفضاي خالي براي يادداشت نويسي باشد.

4.  جزئيات وتداركات را سازماندهي كنيد.

1. كلاس را به گونه اي چيدمان كنيد كه مشاهده گران فضاي لازم را براي ايستادن وگردش در ميان فضاي كاري دانش آموزان داشته باشند.

2. در برنامه ي زماني وقتي را براي جلسه با مشاهده گران مدعو قبل از درس منظور كنيد تا نوع باز خوردهايي را كه به دنبال آن هستيد مشخص كنيد.

3.در برنامه ي زمانبندي يك زمان تنفس بعد از درس پيش بيني كنيد تا مشاهده گران فرصت پيدا كنند افكار ونظرات خود را براي گزارش گيري جمع وجور كنند.

تدريس ومشاهده

يك نفراز اعضاي تيم، درس را به دانش آموزانش تدريس مي كند .

اعضاي ديگر در كار مشاهده و جمع آوري داده ها كمك مي كنند و گاهي اوقات افرادي از بيرون تيم درس پژوهي  هم  به آنها ملحق شده  و در اين كار مشاركت مي كنند . مشاهده گران در باره آنچه معلم و دانش آموزان انجام مي دهند و مي گويند يادداشت برداري مي كنند و شواهدي را از جريان تفكر دانش آموزان جمع آوري مي كنند .

طرح درس در نقش يك ابزار مشاهده گري به كار گرفته مي شود تا مشاهده گران را به آنچه بايد به دنبال آن بگردند راهنمايي كند و به آنان كمك مي كند تا هدف درس و سوالات ارزشيابي را به خاطر داشته باشند . هدف ارزشيابي جمع آوري داده ها در باره اثر بخشي درس است و نه ارزشيابي معلم .

جريان تدريس مي تواند از طريق فيلمبرداري، عكس، ضبط صدا و يا نمونه كار هاي دانش آموزان مستند سازي شود.



برچسب: درس پژوهي، مسئوليت، يادگيري، دانش آموزان، مشاهده گران،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۴ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۱۰:۲۱:۲۱ توسط:امين صالح موضوع:

تعيين هدف درس پژوهي

 كار درس پژوهي وقتي شروع مي شود كه معلمان با هم تلاش مي كنند تا اهداف يادگيري دانش آموزان را به طور واضح تبيين كنند .اهداف غالبا از ارزيابي آموخته هاي دانش آموزان ودريافت بيشترين فراواني نارساييهاي يادگيري ، تعريف ويژگي هايي كه معلمان مي خواهند در دانش آموزان خود رشد دهند و يا موضوعات مشكل آفريني كه معلمان در كلاسهاي درس خود مشاهده كرده اند نشات مي گيرد. با شناسايي و تبيين اهداف آموزشي از كلي تا جزئي محور كار گروه در مراحل بعدي يعني طراحي درس ، و تدريس و مشاهده هم مشخص خواهد شد.

اهداف درس پژوهي را مي توان به صورت درون رشته و بين رشته اي انتخاب كرد . اهداف درون رشته اي اهدافي هستند كه به يك رشته يا موضوع درسي خاص تعلق دارند مثل توانايي جمع كسرها با مخرج نابرابر. اما اهداف بين رشته اي معمولا اهدافي هستند كه مختص يك موضوع درسي خاص نيستند و به دانش آموز به عنوان يك يادگيرنده توجه دارند .مثل توانايي حل مسئله يا يادگيري روش علمي

طراحي درس

وقتي هدف مشخص شد تيم درس پژوهي با تلاش جمعي ، درسي را براي يك جلسه كلاس طراحي مي كند . طرح درس نه تنها يك راهنما براي تدريس درس است بلكه  به عنوان وسيله ارتباطي اعضاي گروه درس پژوهي عمل مي كند تا اهداف و ايده هاي مورد آزمايش را به طور واضح براي همه مشخص نمايد.

معلمان موضوع درس پژوهي را با خواندن كتابها ومقالات مورد بررسي قرار مي دهند.آنها به طور جمعي تلاش مي كنند تا يك طراحي آموزشي با تعريف فعاليت هاي معلم ، فعاليت هاي دانش آموز ونكات مورد ارزشيابي، انجام دهند و پيش نويس آماده شده طرح درس را براي دريافت بازخورد به شوراي معلمان مدرسه ارائه كنند.

سوالات مربوط به طراحي درس مورد پژوهش :

در رابطه با موضوع اين درس ما انتظار داريم دانش آموزان در پايان چه چيزهايي را بفهمند و يا قادر به انجام آن باشند ؟

دانش آموزان هم اكنون در رابطه با موضوع اين درس چه مي دانند ؟

چه " سناريو " يا زنجيره اي از تجربيات يادگيري مي تواند دانش آموزان را از شماره 2 به شماره 1 برساند ؟

در واكنش به هر يك از اجزاي درس پيش بيني مي كنيم چه نوع افكاري ( اعم از مشكلات يا كج فهمي ها ) به ذهن دانش آموزان خطور كند ؟ 

 چه چيزي مي تواند اين درس را براي آنان هيجان انگيز و با معني كند ؟

چه شواهدي به ما كمك مي كند تا در باره تحقق اهدافي كه براي يادگيري دانش آموزان در نظر گرفته ايم قضاوت كنيم و پيشرفت يادگيري دانش آموز را در جريان درس بررسي كنيم ؟

چه مداركي را بايد در رابطه با انگيزش ، يادگيري و رفتار دانش آموزان جمع آوري كنيم و چه نوع از روشهاي جمع آوري داده ها براي اين كار لازم است ؟

گروه ها معمولا در طول يك دوره چند ماهه سه تا پنج بار براي تدوين يك طرح درس ، نشست برگزار مي كنند .

نشست اول صرف شناسايي مسئله وتعيين اهداف مي شود.

درنشست دوم كتب درسي ، مواد آموزشي ، استاندارد ها وساير منابع مورد بررسي قرار مي گيرد.

در پايان نشست دوم ، يك يا دو نفر از معلمان گروه ، توليد اولين پيش نويس طرح درس را تقبل مي كنند.اين پيش نويس در نشست بعدي مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

در جريان جلسات ونشست هاي سوم وچهارم ؛ گروه ها با هم كار مي كنند تا طرح درس را باز بيني واصلاح كنند.تجربيات به اشتراك گذاشته شده ي همه ي گروه ها مي تواند به بهبود درس تحقيقاتي در جريان اين مرحله كمك كند.گروه مي تواند پاسخ هاي احتمالي وتصورات غلط متداول در بين دانش آموزان وهم چنين راههاي ارتقاي درس تحقيقاتي راشناسايي كند ؛ زيرا اين كار كمك مي كند تا گروه از پاسخ هاي دانش آموزان بهره گيري كند.شيوه هاي يادگيري دانش آموزان را بررسي كند و به هدف تيم درس پژوهي تحقق بخشد.


برچسب: درس پژوهي، اهداف، درون رشته اي و برون رشته اي، دانش آموزان، روش علمي،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۲ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۱۲:۲۰:۲۰ توسط:امين صالح موضوع:

حفظ هنجارهاي گروه درس پژوهي

همه اعضا گروه يك كپي از فهرست منشور درس پژوهي را داشته باشند تا دائما به آن مراجعه كنند.

از منشور پوستري تهيه وهنگام جلسات بر روي ديوار نصب گردد.

منشور به عنوان توافق نامه اي براي نشان دادن تعهد توسط اعضاي گروه امضاء گردد.

تعيين نقش ها و مسئوليت ها

الف) معلمان هم پايه :

معلمان يك پايه تحصيلي نقش اصلي را در تمام مراحل درس پژوهي اعم از  تبيين اهداف، طراحي درس، تدريس ، مشاهده و ارزيابي برعهده دارند .

ب) مسئول هماهنگي گروه درس پژوهي

مسئوليت اصلي هماهنگ كننده گروه ، راهنمايي ونظارت برفرآيند درس پژوهي مي باشد كه اين فرد مي تواندعضوي از گروه يا خارج از گروه ويا يك معلم با تجربه يا يك متخصص باشد. هماهنگ كننده نبايد به اعضاي گروه درس بدهد بلكه او ناظر و راهنما بر فرآيند است و اين معلمانهستند كه مالك و عامل فرآيند درس پژوهي هستند .

ج) صاحب نظران

گروه درس پژوهي با توجه به نوع نياز خود ، اغلب از افراد متخصص دعوت به عمل مي آورد . اين افراد مي توانند كارشناسان و مشاوران خارج از مدرسه باشندكه در زمينه يك موضوع درسي خاص يا روشها و فنون تدريس مهارت دارند . آن ها مي توانند دبيران تخصصي يك درس خاص ، كارشناسان و سرگروه هاي درسي منطقه يا اساتيد دانشگاه باشند. آنان اغلب محتواي كارشناسي شده اي را با خود براي جلسه برنامه ريزي به همراه مي آورند. نقش ديگر اين افراد متخصص و با تجربه اين است كه كار تك تك اعضاي گروه درس پژوهي را با يك ديگر مرتبط مي سازند.

د) نقش هاي اجرايي

اين نقش ها مي تواند توسط اعضاي گروه و به صورت چرخشي در جلسات مختلف بر عهده گرفته شود .

يادداشت بردار : يادداشتهايي را از جلسه برمي دارد و آنها را كپي و در ابتداي جلسه بعد براي مرور مجدد درميان شركت كنندگان توزيع مي كند .

نگارنده : تصميمات مهم گروه را روي تابلوبا ماژيك يادداشت مي كند تا همه بتوانند ببينند. (به خصوص در زمان بارش فكري گروه در باره اهداف و هنگام طراحي درس مفيد است)

تايپيست : طرح درس و يا هر سند ديگر را در صورت نياز تايپ مي كند .

رابط / دبير : در جهت كار گروه با عوامل بيروني ارتباط برقرار مي كند . درخواست و هماهنگي براي جايگزين هاي معلمان را انجام مي دهد . تاريخ ، زمان و مكان جلسات را به اعضا يادآوري مي كند . اتاق جلسات و پذيرايي را سازماندهي مي كند.

برنامه عمل: براي در نظر گرفتن مولفه هاي لازم در اجراي درس پژوهي مانند معلمان، زمان، حمايت مديران و ... لازم است گروه درس پژوهي  يك برنامه عمل طراحي كنند.

تشخيص مسئله

مساله اي ذهن معلمان را به خود مشغول ساخته وآنها را بر مي انگيزاند تا براي حل آن با هم ، همياري ومشاركت نمايند وبه توليد راهكارها وايده هاي نو در فرآيند آموزش ويادگيري بپردازند.

 دراين مرحله معلمان و ديگر اعضاي گروه با نگاهي انتقادي موقعيت تدريس و يادگيري را بر اساس استانداردها مورد بررسي قرار داده ، نقاط ضعف و دشواريهارا در اين زمينه مشخص مي سازند .

 دانش آموزان در درك كدام مباحث و دروس مشكل دارند ؟

 ابزار تشخيص اين مشكل چه بوده است ؟

  چه درصدي از دانش آموزان با اين مشكل موجود مواجهند ؟

  چه موضوعاتي هميشه براي دانش‌آموزان در يادگيري و درك مشكل هستند؟

  چه موضوعاتي در درس دادن، معلم را دچار چالش مي‌كند؟


برچسب: درس پژوهي، هنجار، جلسات، نقش ها و مسئوليت ها، معلمان هم پايه،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۱ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۱۱:۴۱:۰۵ توسط:امين صالح موضوع:

تعيين هنجارها و تدوين مرام نامه گروه درس پژوهي

هنجارهاي گروه شامل آن دسته از قوانيني مي شود كه تعاملات بين اعضاي گروه در خلال تمام مراحل درس پژوهي بر اساس آن قوانين انجام مي گيرد تا  كار گروهي به حداكثر اثر بخشي خود برسد . پايه گذاري هنجارهاي گروه، نخستين تلاش گروهي تيم درس پژوهي خواهد بود و بايد در مركز توجه اولين جلسه ملاقات گروه باشد . هنجارها بيان مي كنند كه در يك كار گروهي سازنده براي رسيدن به هم افزايي و دستيابي به بيشترين كار آمدي ، تعاملات افراد گروه بايد در چه چارچوبهايي و براساس چه معيارهايي انجام پذيرد .

راه هاي بسياري براي شناخت اين انتظارات وجود دارد . يكي از اين راه ها تهيه ي فهرست به صورت فردي است . به اين ترتيب كه هر فردي فهرستي از انتظارات خود را  تهيه مي كند و آن را با گروه مبادله مي كند . گروه مي تواند نظرات فردي را بگيرد و يك فهرست جمعي توليد كند و اين فهرست به عنوان مرامنامه گروه درس پژوهي مورد استفاده قرار گيرد .

نمونه اي از سوالات براي تهيه ي هنجارها

چه انتظاراتي از يكديگر داريم ؟

چه شرايطي لازم است تا حس تعلق به گروه ايجاد و حفظ شود ؟

چه شرايطي در يادگيري ما دخيل است و مي تواند باعث كمك به يادگيري گروهي يا مانع يادگيري شود ؟

چگونه مي توانيم تفاوت هايمان را مديريت كنيم ؟

يك روش ديگر اين است كه يك سري انتظارات بر اساس تكميل كردن جمله هاي زير توليد كنيم.

من انتظار دارم....

من فرض مي كنم ....

گروههاي موثر بايد....

براي مثال: من انتظار دارم همكارانم نظراتشان را با يكديگر مبادله كنند حتي اگربا نظر من مخالف باشد.

در زير برخي از موارد براي تدوين مرامنامه پيشنهاد مي شود :

ارتباط برقرار كردن ، آزاد و صادقانه است . جوي از اطمينان وجود دارد .

اعضاي گروه تشويق شوند كه از نظرات يكديگر حمايت يا انتقاد كنند .

روش هايي براي مديريت تعارضات پيش بيني شود .

اشتباهات به عنوان فرصت در نظر گرفته شود .

همه ي افراد براي عملكردشان مسئوليت بپذيرند .

معلمان به سمت توسعه فضاي فكري حركت كنند ، از جمله فكر كردن و مطرح كردن عقايدشان درباره ي تدريس



برچسب: درس پژوهي، هنجار، مرام نامه، دانش آموزان، كارگروه،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۱۱ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۱۱:۱۵:۰۷ توسط:امين صالح موضوع:

حمايت هاي بيروني در جريان درس پژوهي

در درس پژوهي مي توان از حمايت هاي بيروني مثل مهارت متخصصان با تجربه استفاده نمود. توصيه هاي افراد آگاه به تعيين راه حل ها و اصلاح روشها كمك مي كند. البته حمايت بيروني يك شرط اصلي براي درس پژوهي نيست ولي براي گروه هاي كم تجربه مي تواند مفيد باشد.

يك راه حمايتي ديگر مي تواند فراهم آوردن شرايط دسترسي به منابع اطلاعاتي از جمله تحقيقات آموزشي و انواع ديگري از اطلاعات باشد كه در پايه ريزي طرح درس مورد پژوهش قابل استفاده باشد .

درس‌پژوهي وقتي قوي‌تر است كه معلمان مدرسه، مشاركتي گسترده داشته باشند. زيرا به يادگيري معلمان از طريق همكاري گروه‌ها بدست مي آيد .

ايجاد محيطي كه يادگيري معلم و يادگيري دانش‌آموز را بهتر كند، به حمايت از درس‌پژوهي كمك مي‌كند. فضاي بسته مي تواند روند درس پژوهي را براي معلمان سخت و مشكل كند . احساس ايمني، و احترام به معلمان كمك مي‌كند تا از يكديگر سؤال بپرسند، ايده‌هايشان را توضيح دهند، ريسك‌هاي عقلاني كنند و در تعامل و بازخورد با يكديگر باشند. معلمان نمي‌توانند بدون جو همكاري ، مشاركت فعالي در درس‌پژوهي و فعاليت‌هاي مرتبط داشته باشند.

تشكيل گروه

در اجراي درس پژوهي براي ايجاد يك سازمان يادگيرنده در مدرسه و ايجاد ارتباط بين معلمان پايه هاي مختلف ، شوراي معلمان مدرسه به عنوان يك گروه  پژوهشي بزرگ عمل مي كند كه تيمهاي كوچكتر درس پژوهي درون اين گروه شكل مي گيرد . تيم هاي درس پژوهي در مراحل مختلف چرخه درس پژوهي، شوراي معلمان مدرسه را در كار خود مشاركت مي دهد و به اين ترتيب ضمن آنكه اعضاي تيم درس پژوهي از نقطه نظرات ساير معلمان مدرسه استفاده مي كنند، يافته هاي پژوهشي تيم هم با معلمان مدرسه به اشتراك گذاشته مي شود.

هر تيم درس پژوهي براي تامين تنوع ديدگاه ها معمولا از 3 تا 5 نفر از معلمان هم پايه تشكيل مي شود كه در آموزش وتدريس وفرآيندهاي مربوط به آن داراي مسئله يا مسائل مشترك بوده وبه دنبال شناسايي وانتخاب راه حل مناسب براي رفع و يا كاهش آن هستند .

تبصره1: براي تشكيل گروه در صورت كافي نبودن تعداد معلمان دريك پايه تحصيلي ، ساير معلمان علاقمند در پايه هاي مختلف تحصيلي نيز براي موضوع درس پژوهي پايه مورد نظر مشاركت مي نمايند.

تبصره2: مدير ويا معاونان مدرسه نيز مي توانند به عنوان عضو ويا مسئول هماهنگي گروه مشاركت نمايند.

 گروه درس پژوهي بايد خودگردان باشد و همه ي افراد از معلم با سابقه ي يك ساله گرفته تا معلمان با تجربه به صورت يكسان در آن شركت كنند و نسبت به هم متعهد بوده و دانش خود را با يكديگر مبادله كنند .


برچسب: درس پژوهي، حمايت بيروني، متخصصان، دانش آموزان، منابع اطلاعاتي،
ادامه مطلب
امتیاز:
 
بازدید:
+ نوشته شده: ۹ خرداد ۱۳۹۶ساعت: ۱۱:۰۴:۴۸ توسط:امين صالح موضوع: